Երևանյան կոլեկցիոներների ընտրությունը 3

«Երևանյան կոլեկցիոներների ընտրությունը 3՝ Բորիս Գալստյանի հավաքածու. Մինաս, Վրույր, Դեղձ Աշոտ» ցուցադրությամբ Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնն իրագործում է իր կարևոր առաքելություններից մեկը՝ ներկայացնել աշխարհին հայ մշակույթի լավագույնը: 
Կոլեկցիոներ Բորիս Գալստյանի ամբողջ հավաքածուի ժամանակագրական արեալը բավական ընդարձակ է, սակայն նա հատկապես համակրում է 1960-1970-ականների հայ կերպարվեստին՝ կենտրոնանալով խորհրդահայ Ազգային մոդեռնիզմի արվեստագետների աշխատանքների վրա:
Մինաս Ավետիսյան (1928-1975), Վրույր Գալստյան (1924-1996) և Աշոտ Հովհաննիսյան (Դեղձ Աշոտ, 1929-1997) անունները հստակ եզրագծում են «Երևանյան կոլեկցիոներների ընտրությունը» շարքի երրորդ ցուցադրության սահմանները՝ թե՛ ժամանակագրական, և թե՛ գեղարվեստական: 
1960-1970-ական թվականները եղել են խորհրդահայ կերպարվեստի համար բեկումնային տարիներ: Խրուշչյովյան Ձնհալը ստեղծել էր համեմատաբար բարենպաստ հասարակական-քաղաքական և մշակութային իրավիճակ, ինչի արդյունքում աշխուժացել էր գեղարվեստական կյանքը: Այս զարգացումների ծնունդ էր նաև նկարիչներ Մինաս Ավետիսյանի, Վրույր Գալստյանի և Աշոտ Հովհաննիսյանի նման արվեստագետների ստեղծագործությունը: Թեև ցուցադրությունը սահմանափակված է մի հավաքածուի շրջանակներով, այդուհանդերձ հնարավորություն է ընձեռում առանձին-առանձին բացահայտելու երեք արվեստագետների բազմաշերտ գեղագիտական մտածողությունը՝ հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ կտավներից շատերն առաջին անգամ են ցուցադրվում: Բորիս Գալստյանի հավաքածուում տեղ գտած Վրույր Գալստյանի և Դեղձ Աշոտի այս աշխատանքները մինչ այժմ չեն ցուցադրվել, իսկ Մինաս Ավետիսյանի 20 աշխատանքների մի մասն է միայն մասնակցել արվեստագետի անհատական կամ խմբային ցուցադրությունների:
«Երևանյան կոլեկցիոներների ընտրությունը» շարքի 3-րդ ցուցադրության շրջանակներում Մինասի աշխատանքները կենտրոնական դիրք են գրավում և առավել հանգամանալից են ներկայացված երկու հիմնական պատճառներով. առաջին հերթին Բորիս Գալստյանի հավաքածուում Մինասը ևս կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում և երկրորդ հերթին՝ փաստ է, որ այս ժամանակաշրջանը կապվում է առաջին հերթին Մինաս Ավետիսյանի անվան հետ:
Ներկայացված են ոչ միայն արվեստագետի վաղ տարիների ստեղծագործությունները, այլև ամփոփված է վերջին շրջանը՝ 1970-ական թվականները: Հայտնի է, որ այս տարիների աշխատանքներից շատերն անվերադարձ կորսվել են 1972 թվականի հրդեհում, և այս մի քանի աշխատանքներով կարելի է որոշակի գաղափար կազմել ինչ փուլում էր գտնվում արվեստագետը: 
Վրույր Գալստյանի և Դեղձ Աշոտի աշխատանքների ընդգրկումը Բորիս Գալստյանի հավաքածուում և, բնական է, այս ցուցադրությունում քանակական առումով թեև զիջում է Մինաս Ավետիսյանի ստեղծագործություններին, սակայն գեղարվեստական արժևորման տեսանկյունից անհնարին է թերագնահատել այդ ընտրանին: 
Վրույր Գալստյանի տասը կտավներն այս ցուցադրությունում շատ հստակ պատկերացում են տալիս նկարչի ձեռագրի մասին, որը թեև գունային շառավղի առումով որոշակի եզրեր ունի մյուս երկու արվեստագետների հետ, սակայն բովանդակային և հորինվածքային տեսանկյունից առանձին տեղ է զբաղեցնում 1960-1970-ականների համատեքստում:  Մինասից և Դեղձ Աշոտից Գալստյանին առաջին հերթին տարբերում է քաղաքային գեղագիտությունը, ինչը հատկապես ակնհայտ է երեքի ստեղծագործությունների այս համադրության մեջ, որտեղ գյուղական տեսարանների կողքին տեսնում ենք Վրույր Գալստյանի՝ Երևան քաղաքի վիզուալ ընկալումը Կոնդի յուրահատուկ լանդշաֆտներով: Ցուցադրությունում Դեղձ Աշոտի աշխատանքները ներկայացնում են արվեստագետի արդեն հասուն և ուշ շրջանի կտավները: Նկարչի՝ արդեն հայտնի երկրաչափական ֆորմաներով ստեղծագործություններից զատ, սրահում կան աշխատանքներ, որ բացահայտում են արվեստագետին անսպասելի կողմերից: Բացի գեղանկարներից, «Երևանյան կոլեկցիոներների ընտրությունը» շարքի երրորդ ցուցադրությունում առկա Դեղձ Աշոտի գրաֆիկական աշխատանքները երևան են հանում այս արվեստագետի մինչ այժմ գրեթե չներկայացված և չլուսաբանված շերտ: Այս ստեղծագործությունները արտացոլում են այդ ժամանակաշրջանում արվեստագետների հայացքը դեպի արևմուտք՝ դեպի Եվրոպա և ԱՄՆ, որոշակի ձգտումը դեպի համաշխարհային մոդեռնիստական զարգացումներ: 
1993 թվականի մարտին Հայաստանի ազգային պատկերասրահում բացվեց «Երեք գունաշխարհ» խորագիրը կրող ցուցադրությունը, որի շրջանակներում երեք տարբեր սրահներում ներկայացված էին Մարտիրոս Սարյանի, Հարություն Կալենցի և Մինաս Ավետիսյանի ստեղծագործությունները: Այն նորանկախ Հայաստանի առաջին մեծ ցուցադրություններից էր երկրի գլխավոր թանգարանում: «Երևանյան կոլեկցիոներների ընտրությունը 3» ցուցադրությունը ոչ միայն բացահայտում է Բորիս Գալստյան կոլեկցիոներին, այլև որոշակի առումով կարևոր հանգրվան է դառնում հայ կերպարվեստի պատմության համար, ինչպես 23 տարի առաջ կայացած ցուցադրությունը: Եթե Սարյան-Կալենց-Մինաս գիծը գունապլաստիկ մտածողության առումով ամփոփում է հայ կերպարվեստը մինչ 20-րդ դարի 1970-ականներ, ապա Մինաս-Վրույր-Դեղձ եռյակը ցույց է տալիս այս գծի շարունակականությունը և որոշակի ավարտը: 1980-ականների վերջում Խորհրդային Հայաստանի փլուզմամբ և Հայաստանի անկախության հռչակմամբ արդեն ձևավորվեց սոցիալ-քաղաքական և մշակութային այլ միջավայր՝ այլ արվեստի պահանջարկով, որի հիմքերը դրվել են դեռ 1970-ականներին, այդ թվում՝ այս արվեստագետների կողմից:

Բորիս Գալստյանը ծնվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջանում, 1945 թվականին։ 1966 թվականից բնակվում է Երևան քաղաքում, ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Երկար տարիներ աշխատել է ՆԳ համակարգում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ Նա համալրում է իր արվեստի հավաքածուն շուրջ 30 տարի: